Waarom IJburg GroenLinks liet vallen: ‘We voelden ons weggezet’

30-3-2021, Parool

Op IJburg was de opkomst bij de verkiezingen vorige week torenhoog en de aanhang van GroenLinks halveerde. Was dat vanwege de hooglopende windmolendiscussie? Of is er meer aan de hand?

Het gevaar voor windturbines is vlak voor de Bert Haanstrakade wel geweken, maar nog altijd zit het de bewoners hoog dat GroenLinkswethouder Marieke van Doorninck (Duurzaamheid) lang niet te vermurwen leek. Er was dan ook geen denken aan dat Bastiaan Musch (52) opnieuw op GroenLinks zou stemmen. “Veel mensen zijn hier zo geschrokken.”

Pas na een storm van protest werd de IJburgbaai kort voor de verkiezingen geschrapt uit de lijst met mogelijke locaties voor windenergie rond de stad. Musch kan er nog altijd niet over uit. “Het was onder het mom van duurzaamheid, maar ze stonden helemaal niet stil bij onze gezondheid.” Hij week uit naar D66. Voor Musch nu geen GroenLinks meer. “Het verbaast me dat ze nog stemmen overhouden.”

Kwaad bloed

Dat de wethouder kort voor de verkiezingen alsnog overstag ging, was ‘een beetje laat’ wat Gurbuz Yabas (57), verderop aan de kade, betreft. Maar goed, hij stemde al niet op GroenLinks. Wel verwacht hij dat het lange vasthouden aan IJburg als mogelijke locatie voor windturbines kwaad bloed heeft gezet. “Er werd zo drammerig over gedaan.”

In IJburg-West, waar de Bert Haanstrakade loopt, kelderde de aanhang van GroenLinks naar 9,2 procent. Bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen in 2017 was het nog 17,9 procent. Even verderop, in IJburg-Zuid, was de neergang van de partij nog dramatischer. Daar ging GroenLinks van 17,1 naar 7,6 procent.

Opkomst piekte

Dat de verkiezingen roodomrand in ieders agenda stonden, blijkt wel uit de opkomst. In IJburg-West steeg die van 78 naar 86 procent – in de hele stad was het gemiddelde 75,5 procent. Op IJburg-Zuid piekte de opkomst, vier jaar geleden 79 procent, zelfs naar 94 procent.

Daar heeft de windmolendiscussie zeker mee te maken, zegt Jacqueline von Schukkmann (45). Ze merkt op dat verder van IJburg windturbines wel degelijk nog een optie zijn. “Het is ook de manier waarop het allemaal gegaan is. Dat er niet over te praten viel. De buurt voelde zich weggezet. En dat doordrukken, hè.”

Zeker is dat de Kamerverkiezingen op IJburg heel dichtbij kwamen. Als VVD-lijsttrekker verwees Mark Rutte in een lijsttrekkersdebat zelfs naar de wijk toen hij GroenLinks aanwreef dat de kiezer niet zit te wachten op nog meer klimaatplannen. Maar op IJburg is Rutte daar niks mee opgeschoten. De VVD verloor er juist flink.

D66 winnaar

D66 was de grote winnaar. Overigens was dat in 2017 ook al de grootste partij op IJburg, niet GroenLinks. Het verlies van GroenLinks werd als winst netjes verdeeld over D66, Bij1, Volt en de Partij voor de Dieren – dus wel degelijk partijen die snel over willen op duurzame energie. JA21, dat zich stevig roert in het Amsterdamse windmolendebat, kreeg op IJburg minder steun dan het landelijk gemiddelde.

Andere kiezers noemen weer andere onderwerpen die hun keuze hebben bepaald. In het Theo van Goghpark vertelt Ella Gazibara (42) dat zij stemde op de Partij voor de Dieren en dat ergernis over biomassa daarbij een belangrijke overweging was. En niet eens vanwege de plannen die energiebedrijf Vattenfall heeft voor een biomassacentrale aan deze kant van IJburg. “Dat hoorden we pas toen we hier een half jaar woonden.”

Maar biomassa wordt op straat in IJburg vaker genoemd en weer is het GroenLinks dat de zwarte piet krijgt. Logisch, zegt Fenna Swart over de door haar geleide protestbeweging tegen biomassa Comité Schone Lucht. “Hier is het allemaal begonnen.” Het begon als een lokale actiegroep tegen de plannen van Vattenfall, maar nu strijdt ze tot in Brussel tegen ontbossing en de milieuregels die bepalen dat biomassa telt als duurzame brandstof.

Vraagtekens bij biomassa

Via de biomassadiscussie belandde IJburg andermaal in het landelijke verkiezingsgeweld, toen IJburger Swart GroenLinkslijsttrekker Jesse Klaver het vuur na aan de schenen legde bij Nieuwsuur. In de wetenschap dat het publiek grote vraagtekens heeft bij biomassa zei Klaver dat GroenLinks tegen biomassa is, maar onder bepaalde voorwaarden vindt dat het weer wel kan. Volgens Swart weerspiegelde dit bij kiezers het onbegrip over hoe GroenLinks bij IJburg volhardde in de windmolendiscussie. “De arrogantie. Dat ze zeggen: draagvlak is wel belangrijk, maar we gaan het tóch doen.”

Ondernemers

Tegelijk zijn op IJburg genoeg stemmers die eerst aan windturbines of biomassa herinnerd moeten worden voordat ze deze kwesties noemen. Of ze vragen zich hardop af of het voor zoveel IJburgers bepalend was bij hun stem. “Die windmolens zijn een gemeentebeslissing. Dit ging over de Tweede Kamer,” zegt Koen Borghols (32). De enorme opkomst heeft volgens hem veel te maken met de lockdown. “Hier wonen veel ondernemers, die vooral kijken: wat gebeurt er met de coronacrisis en de steunmaatregelen?”

Verderop langs de kade wekt het ook wel bevreemding dat IJburgers zo massaal in de gordijnen vlogen vanwege de windmolenplannen. “Dat je eerst GroenLinks stemt en met de tranen in de ogen zegt dat je de planeet netjes wilt doorgeven aan de kinderen,” zegt Hans van der Marel (55). “Maar dat je dan tegen bent als het dichtbij komt. Dat is zo duf.”

lees artikel (opent nieuw scherm/tabblad)

Deel dit bericht

Artikelen over Windenergie

Ander nieuws over Energie